ماه يعنى ( سيزده و چهارده و پانزدهم ) آن را روزه مىگرفت ، و سپس اين را هم ترك كرد ، و در هر ده روز دو پنجشنبه و بين آن دو يك چهارشنبه روزه مىگرفت ، و اين رسم را تا آخر عمر ادامه داد . « 1 » و از عنبسة العابد روايت شده كه گفت : رسول خدا ص در ايامى كه از دنيا رفت ، در اين رسم و برنامه بود كه همه ساله شعبان و رمضان و سه روز از هر ماه را روزه مىگرفت . « 2 » مؤلف : اخبار از طريق اهل بيت ع در اين باب بسيار است ، و اين همان روزه سنتى است كه رسول خدا ص مىگرفت و گرنه روزه واجب تنها همان روزه رمضان است . و در تفسير عياشى از امام صادق ع روايت كرده كه در تفسير آيه : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ » ) * فرموده : اين مخصوص مؤمنين است . « 3 » و از جميل روايت آورده كه گفت : از امام صادق ع از معناى آيه : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ » ) * ، و « كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ » پرسيدم ، فرمود : همه اين خطابها شامل حال گمراهان و منافقين و خلاصه تمامى افرادى كه به ظاهر شهادت به توحيد و نبوت و معاد داده‌اند مىشود . « 4 » و در فقيه از حفص روايت كرده كه گفت از امام صادق ع شنيدم مىفرمود : روزه ماه رمضان قبل از امت اسلام بر هيچ امتى واجب نبود ، عرضه داشتم : پس اينكه خداى عز و جل مىفرمايد : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ » ) * چيست ؟ فرمود : بله ماه رمضان قبل از امت اسلام روزه‌اش واجب بوده ، اما نه بر امتها بلكه تنها بر انبياى آنان ، خداوند امت اسلام را بر ساير امم برترى داده ، چيزى را كه بر رسول خود واجب كرده بود بر امتش هم واجب فرمود . « 5 » مؤلف : اين روايت به خاطر اينكه اسماعيل بن محمد در سند آن هست ضعيف است ، و اين معنا در روايتى ديگر از عالم ع آمده كه آن هم مرسل است ، يعنى اصلا سندش ذكر نشده ، و به نظر مىرسد هر دو روايت يكى باشد ، و به هر حال از اخبار آحاد است ، و ظاهر آيه هم مساعد با اين نيست كه مراد از جمله * ( « كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ » ) * تنها خصوص

--> ( 1 و 2 ) فروع كافى ج 4 باب صوم رسول اللَّه ص ص 89 و 91 ( 3 و 4 ) تفسير عياشى ج 1 ص 78 ( 5 ) فقيه ج 2 ص 61 حديث 14